Gerestaureerd glas in lood teruggeplaatst in historisch pand Nieuwezijds Voorburgwal

Na bijna twee jaar restauratie is het monumentale glas in lood van het historische pand aan de Nieuwezijds Voorburgwal in Amsterdam op 3 september 2026 officieel teruggeplaatst. Een mooie mijlpaal en bijzonder traject. Vakmanschap, samenwerking en toewijding gingen hierbij hand in hand om een fraai stuk bouwgeschiedenis uit 1915 duurzaam te behouden voor de toekomst.
 
De hersteloperatie in het pand waarin winkelketen Zara is gevestigd was hard nodig volgens Alwin Verhoeven, technisch property manager bij a.s.r. real assets voor de regio Noord. "De glas-in-loodramen verkeerden al langere tijd in slechte staat. Bij regen en wind ontstond lekkage aan de binnenkant van het gebouw, en het lood was op meerdere plekken zo aangetast dat er gaten in zaten. Ook waren er verschillende ruiten defect. Voor ons als eigenaar van het pand genoeg redenen om niet te kiezen voor een tussentijdse reparatie, maar voor een volledige restauratie."

Zorgvuldig
Die keuze voor de uitgebreide hersteloperatie werd niet lichtzinnig gemaakt. "Daar hebben we in het voortraject zorgvuldig naar gekeken, samen met de onderhoudspartij en een gespecialiseerde glas-in-loodrestaurateur", vertelt Alwin. In overleg met de restaurateur en de monumentenadviseur van de gemeente Amsterdam viel het besluit: het glas in lood moest in zijn geheel gerestaureerd worden. Alwin vervolgt: "Vanwege de broze staat van het glas in lood zijn we bewust op zoek gegaan naar een glazenier in Amsterdam zelf. Dit om het risico op beschadiging tijdens transport zo klein mogelijk te houden. Vervoer naar een partij buiten de stad zou verre van ideaal zijn. Met de Zaansche Glas in Loodzetterij hebben we een ervaren lokale glas-in-loodspecialist gevonden die echt prachtig vakwerk heeft afgeleverd."  

Uitdagend
Voor Freek van Elk, eigenaar van De Zaansche Glas in Loodzetterij was het een technisch uitdagende klus. "Je hebt te maken met een oud pand met een golvende monumentale gevel en uithangend sierwerk. Het is lastig om daar goed bij te komen. Daar hebben we onder meer een hoogwerker voor gebruikt. Bovendien zijn de glas-in-loodpanelen vrij groot en daardoor extra kwetsbaar. Daarom hebben we de ruiten in één arbeidsgang uit de gevel gehaald en in speciale kisten naar onze werkplaats aan de Looiersgracht vervoerd. Daar hebben we het glas in lood volledig uit elkaar gehaald, ontdaan van het oude lood en schoongemaakt. Beschadigde gebrandschilderde ruitjes hebben we verlijmd of gerestaureerd. En daarna is alles weer samengesteld met nieuw lood en afgedicht met kit. Om het originele patroon en de exacte maatvoering te behouden, hebben we het motief eerst overgetrokken op speciaal papier. Na reiniging zijn de ruiten precies op dat papier weer opnieuw samengesteld, zodat ze naadloos terugpasten in de gevel." 

Noodzakelijk onderhoud
Tijdens de werkzaamheden bleef het pand niet zonder oplossing: een tijdelijke voorziening van blank glas met een fotoprintsticker van het bestaande glas in lood zorgde ervoor dat de lekkage stopte en het aanzicht van de gevel grotendeels bewaard bleef. "Dat was een mooie, tijdelijke oplossing, maar er gaat natuurlijk niets boven het echte werk. Het pand kan zo weer honderd jaar mee", zegt Freek. Alwin: "Ook wij zijn blij met het resultaat. De huurder en gebruikers van het pand hebben gelukkig nauwelijks overlast ondervonden. De werkzaamheden vonden ook plaats met het oog op de toekomst. Het ging ons in dit geval niet om verduurzaming, maar vooral om het veiligstellen en goed onderhouden van een waardevol historisch element. We zien dit dan ook als noodzakelijk onderhoud. Ik heb het project van dichtbij mogen meemaken en regelmatig de restaurateur bezocht om de voortgang te volgen, samen met collega's en andere geïnteresseerden. Het is bijzonder om zoiets te mogen laten uitvoeren." Het onderhoud aan de gevel is nu afgerond. Voor de verdere toekomst kijkt a.s.r. al vooruit: de daken van het pand staan op de planning voor vervanging, en daarover worden momenteel plannen gemaakt in overleg met de huurder. Wordt vervolgd dus...