Agro Vertrouwensindex: Vertrouwen van boeren en tuinders neemt af: index daalt onder het nulpunt

Het vertrouwen dat boeren en tuinders in de land- en tuinbouw in hun onderneming hebben, is in het tweede kwartaal van 2026 met 5 punten gedaald ten opzichte van het eerste kwartaal van 2026. De Agro Vertrouwensindex staat nu op -0,5 punten. Dit is het laagste punt sinds Q1 2020.

De vertrouwensindex is opgebouwd uit twee indices: de stemmingsindex en de index over de verwachting met betrekking tot het bedrijf voor de middellange termijn. Beide indices daalden voor de land- en tuinbouwsector als geheel. Hierbij namen de middellangetermijnverwachting het echter veel sterker af (-6,9 punten) dan de stemmingsindex (-2,6 punten).

Nog geen optimisme bij akkerbouwers
Akkerbouwers hadden in het tweede kwartaal van 2026 iets minder (-0,5 punten) vertrouwen in hun eigen onderneming dan een kwartaal eerder. Het vertrouwen ligt in Q2 2026 op -4,3 punten, terwijl het langlopende gemiddelde boven de 7 punten uitkomt.

De stemmingsindex daalde met 3,9 punten naar 1,7. Hoewel de index nog positief is, is deze lager dan die van de land- en tuinbouwsector als geheel. De score op de middellangetermijnverwachting stijgt met 2,4 punten, naar -9,9.

Mark Manshanden, onderzoeker bij Wageningen Social & Economic Research, geeft aan dat het seizoen goed begon, maar dat sinds het tweede kwartaal de droogte overheerste. ‘De contractprijzen van consumptieaardappelen en zetmeelaardappelen zijn naar beneden bijgesteld. De toewijzing (dat wil zeggen, het volume dat geleverd mag worden) van suikerbieten was al naar beneden bijgesteld. Na een jaar dat veel akkerbouwers het liefst snel zouden vergeten, zijn dat geen signalen waarvan akkerbouwers in een betere stemming komen’.

De verbetering van de middellangetermijnverwachting hangt mogelijk samen met de signalen van een krimpend Europees areaal aardappelen, geeft Manshanden aan. ‘Dit zou kunnen betekenen dat de malaise in de aardappelsector (veroorzaakt door overproductie van aardappelen) achter de rug is. Nederlandse akkerbouwers zijn echter ook genoodzaakt minder hoog salderende gewassen te telen. Dit resulteert in een groter areaal granen, hennep, vlas en kool- en raapzaad, financieel minder aantrekkelijke gewassen. Druk op dossiers als stikstof en gewasbescherming zorgt daarbij ook voor spanning. Al met al zijn Nederlandse akkerbouwers pessimistisch over de middellange termijn.’

Vertrouwen melkveehouders is afgenomen en is nu negatief
Het vertrouwen van melkveehouders in hun eigen onderneming is in het tweede kwartaal van 2026 afgenomen met 11,2 punten en bedraagt nu -4,3 punten. De index bleef hiermee voor het vierde achtereenvolgende kwartaal onder het langjarige gemiddelde van 11 punten.

De stemmingsindex, die al sterk afnam in het laatste kwartaal van 2025, nam nog eens 10 punten af in het tweede kwartaal van 2026. De index komt daarmee uit op 12,1 punten en lag hiermee ruim onder het langjarige gemiddelde van 22,5 punten. De indicator met betrekking tot de verwachting voor de middellange termijn, die zich in het eerste kwartaal van 2026 met 15 punten herstelde, viel terug naar -17,6 punten in het tweede kwartaal van 2026. 

Hoewel dit niet is gevraagd aan de respondenten in deze enquête, is volgens sectordeskundige Jakob Jager van Wageningen Social & Economic Research de daling een combinatie van factoren. ‘De lagere melkprijs (ruim een kwart lager dan in het tweede kwartaal van 2025) is een belangrijke reden voor deze lagere scores. De lage melkprijs wordt veroorzaakt door een grotere melkaanvoer wereldwijd. Ook zullen de totale kosten van mestafzet toenemen, omdat er een groter volume mest moet worden afgezet. Een andere mogelijke oorzaak is de droogte, die kan leiden tot een ruwvoertekort en de aankoop van schaars en daardoor duur ruwvoer. Ook de kosten van brandstof lopen inmiddels weer op. In algemene zin is de verwachting dat de kosten sterk zullen stijgen, vooral als we kijken naar de hoge grondprijzen, die een eventuele grondgebondenheid heel kostbaar maken.’

Vertrouwen biologische sector zakt in, maar is wel hoger dan van reguliere sectoren
Het vertrouwen in het eigen bedrijf van ondernemers in de biologische sector is in het tweede kwartaal van 2026 met 10,4 punten gedaald. De index staat nu op 15,5 punten. De biologische sector blijft daarmee de sector met het meeste vertrouwen in de eigen onderneming. Ondanks de daling van 10,4 punten sinds het vorige kwartaal is de index nog steeds hoger dan het langlopende gemiddelde in deze sector. Ook hier zal de droogte invloed hebben gehad op de daling van de indices. Zo daalden de verwachtingen onder biologische boeren met betrekking tot de productie voor de komende 12 maanden. 

Meer uitkomsten en resultaten met betrekking tot alle land- en tuinbouwsectoren over het tweede kwartaal van 2026 zijn te vinden op www.agrimatie.nl.